İtaat

Yazar, bu bölümde kral ve halkın arasında sevgi değil, saygı daha doğrusu itaatkârlık bağı olduğunu belirtmiş. Bana göre haklı da.

Halk ve kral arasında sürekli bir itaat vardır. Halk, memnun olmadığı şeyleri söyleyemez veya kraldan nefret etse bile bunu dile getiremez. Belki kralın uğrunda ölür. Yine de bu onu sevdiği için olmaz.

Hükümdarlar belki çok sevildiğini iddia ederler. Halkının sürekli onu övdüğünü, ona karşı gelmediğini, onunla kötü geçinmediklerini söylerler fakat bu asla gerçeği yansıtmaz. Zira halk istese de krala karşı gelemez. Onların duyduğu sevgi değildir, yalnızca saygıya benzer bir itaatkârlıktır ve bu kişiye göre şekillenmez. Onların bu tavrı krallığadır, kişiye değil.

Montaigne-Denemeler

Halk Ve Kral / 228. Sayfa